Abstract
Annotatsiya. Maqolaning maqsadi oʻsmirlarda problematik internetdan
foydalanishning ijtimoiy-psixologik determinantlarini zamonaviy nazariy modellar va
empirik tadqiqotlar asosida integrativ tahlil qilish hamda differensial psixologik
profilaktika yoʻnalishlarini asoslashdan iborat. Tadqiqotda internetga qaramlik va
problematik internetdan foydalanishga oid nazariy hamda empirik manbalarning
nazariy-analitik ikkilamchi tahlili amalga oshirildi. K. Youngning dastlabki diagnostik
yondashuvi, R. Davisning kognitiv-xulqiy modeli, D. Kardefelt-Wintherning
kompensator internetdan foydalanish modeli hamda M. Brand va hammualliflarning IPACE modeli qiyosiy tahlil qilindi. Natijalar problematik internetdan foydalanishni
faqat internetga kirish intensivligi bilan izohlash yetarli emasligini, uning rivojlanishi
shaxsiy-emotsional zaifliklar, qondirilmagan psixologik ehtiyojlar, disfunksional
koping, oilaviy munosabatlar va oʻzini boshqarish mexanizmlarining oʻzaro taʼsiri
bilan bogʻliqligini koʻrsatadi. Oilaviy iliqlik va konstruktiv ota-onalik himoya omillari
boʻlishi mumkin, oddiy cheklovchi nazoratning oʻzi esa barqaror profilaktik samara
bermasligi mumkin. Profilaktika universal, selektiv va indikativ darajalarda tashkil
etilishi, ekran vaqtini mexanik cheklashdan tashqari oʻsmirning emotsional holati,
ehtiyojlari, oilaviy tizimi va internetdan foydalanish funksiyasini baholashga
asoslanishi lozim.
References

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
