SUN’IY INTELLEKTDAN FOYDALANGAN HOLDA TIBBIYOT OLIY TA’LIM MUASSASALARI TALABALARINING AXBOROT KOMPETENTSIYALARINI RIVOJLANTIRISH METODIKASINI ISHLAB CHIQISH TEXNOLOGIYASI
pdf

Keywords

tibbiy ta’lim, raqamlashtirish, klinik fanlar, sun’iy intellekt, simulyatsion ta’lim, Z Education, raqamli sog‘liqni saqlash, tibbiy informatika, klinik kompetentsiyalar, ta’lim transformatsiyasi

How to Cite

SUN’IY INTELLEKTDAN FOYDALANGAN HOLDA TIBBIYOT OLIY TA’LIM MUASSASALARI TALABALARINING AXBOROT KOMPETENTSIYALARINI RIVOJLANTIRISH METODIKASINI ISHLAB CHIQISH TEXNOLOGIYASI. (2026). FANLARARO ILMIY TADQIQOTLAR, 6, 101-109. https://doi.org/10.68571/ndz3sg88

Abstract

Annotatsiya. Maqolada O‘zbekiston tibbiyot oliy ta’lim muassasalarida
axborot texnologiyalarini klinik fanlar bilan integratsiyalash uchun Z Education
modelining kengaytirilgan varianti taqdim etilgan. Model milliy me’yoriy hujjatlar,
mahalliy empirik ma’lumotlar hamda raqamli kompetentsiyalar, simulyatsion va
mobil ta’lim, shuningdek, sun’iy intellektdan foydalanish bo‘yicha xalqaro
tadqiqotlar tahliliga asoslanadi. Talabalarning onlayn muhitda o‘z imkoniyatlariga
ishonchi pastligi, etarli darajada faol ishtirok etmasligi va raqamli vositalar bilan
klinik amaliyot o‘rtasida uzilish mavjudligi asosiy muammolar sifatida aniqlangan.
Shu bilan birga, simulyatsiyalar, mobil ta’lim va tizimlashtirilgan qayta
aloqaning samaradorligi ko‘rsatilgan. Bazaviy, integratsion va ilg‘or bosqichlarni,
klinik-raqamli keyslarni, ob’ektiv baholashga asoslangan simulyatsiyalarni hamda
sun’iy intellektdan tartibga solingan tarzda foydalanishni qamrab oluvchi ko‘p
bosqichli Z Education modeli taklif etilgan. Modelning amaliy ahamiyati uni o‘quv
dasturlarini yangilash va raqamli hamda klinik kompetentsiyalarni baholashda
qo‘llash imkoniyati bilan belgilanadi.

Аbstract. This paper presents an expanded Z Education model for integrating
information technology with clinical disciplines in medical universities in
Uzbekistan. This model is based on an analysis of national regulatory documents, domestic empirical data, and international research in the field of digital
competencies, simulation and mobile learning, and the use of artificial intelligence.
The key challenges identified include low student self-efficacy in the online
environment, insufficient engagement, and a gap between digital tools and clinical
practice. Simulations, mobile learning, and structured feedback have also been
shown to be effective. A multi-level Z Education model is proposed, including basic,
integrated, and advanced stages, clinical and digital cases, simulations with objective
assessment, and the regulated use of AI. The practical significance of this model lies
in its applicability for updating curricula and assessing digital and clinical
competencies. 

Аннотация. В статье представлена расширенная версия модели Z
Education, предназначенная для интеграции информационных технологий с
клиническими дисциплинами в высших медицинских образовательных
учреждениях Узбекистана. Модель основана на анализе национальных
нормативно-правовых документов, местных эмпирических данных, а также
международных исследований в области цифровых компетенций,
симуляционного и мобильного обучения и применения искусственного
интеллекта. В качестве основных проблем выявлены низкий уровень
уверенности студентов в собственных возможностях в онлайн-среде,
недостаточная активность их участия в образовательном процессе и
существующий разрыв между использованием цифровых инструментов и
клинической практикой.
Вместе с тем показана эффективность симуляционных технологий,
мобильного обучения и систематизированной обратной связи. Предложена
многоэтапная модель Z Education, включающая базовый, интеграционный и
продвинутый этапы, клинико-цифровые кейсы, симуляционные технологии с
объективным оцениванием, а также регламентированное использование
искусственного интеллекта. Практическая значимость модели определяется возможностью её применения при обновлении образовательных программ и
оценке цифровых и клинических компетенций.

pdf

References

1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 5 oktyabrdagi PF-6079-son

«Raqamli O‘zbekiston - 2030» strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga

oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi Farmoni.

2. O‘zbekiston Respublikasining 2019 yil 2 iyuldagi O‘RQ-547-son «Shaxsga

doir ma’lumotlar to‘g‘risida»gi Qonuni.

3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022 yil 28 yanvardagi PF-60-son

«2022–2026 yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi

to‘g‘risida»gi Farmoni.

4. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. O‘zbekiston

Respublikasida oliy ta’lim. 2025.

5. O‘zbekiston Respublikasining 2026 yil 21 yanvardagi O‘RQ-1115-son

«Sun’iy intellekt texnologiyalarini qo‘llash jarayonida yuzaga keladigan

munosabatlarni tartibga solish munosabati bilan ayrim qonun hujjatlariga

qo‘shimcha va o‘zgartirishlar kiritish to‘g‘risida»gi Qonuni.

6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024 yil 14 oktyabrdagi PQ-358-son

«Sun’iy intellekt texnologiyalarini 2030 yilga qadar rivojlantirish strategiyasini

tasdiqlash to‘g‘risida»gi Qarori.

7. Akhmedjanova D., Kerimova I. University Students and Teachers’

Experiences with Distance Education in Uzbekistan // Journal of Eastern European

and Central Asian Research. 2024. Vol. 11, No. 1. P. 156-175.

doi:10.15549/jeecar.v11i1.1282.

8. Car J., Ong Q.C., Toh T.E.F. et al. The Digital Health Competencies in

Medical Education Framework: An International Consensus Statement Based on a

Delphi Study // JAMA Network Open. 2025. Vol. 8, No. 1. Art. e2453131.

9. World Health Organization. Global Strategy on Digital Health 2020-2025.

Geneva: WHO, 2021.

10. Shorey S., Ang E., Rajendran P., Chan V. Learning styles, preferences and

needs of generation Z healthcare students: scoping review // Nurse Education in

Practice. 2021. Vol. 57. Art. 103247. doi:10.1016/j.nepr.2021.103247.

11. Parpibaeva A.T. et al. The role of simulation training in teaching high-quality

cardiopulmonary resuscitation to medical students. 2023.

12. UNICEF. Transforming Maths Learning in Uzbekistan: Eduten piloting

implementation report. 2025.

13. Iqbal S.A., Patrinos H.A. Learning during the Pandemic: Evidence from

Uzbekistan // IZA Discussion Paper. 2023. No. 16232.

14. Kim H.-Y., Kim E.-Y. Effects of Medical Education Program Using Virtual

Reality: A Systematic Review and Meta-Analysis // International Journal of

Environmental Research and Public Health. 2023. Vol. 20, No. 5. Art. 3895.

doi:10.3390/ijerph20053895.

15. Dunleavy G., Nikolaou C.K., Nifakos S. et al. Mobile Digital Education for

Health Professions: Systematic Review and Meta-Analysis // Journal of Medical

Internet Research. 2019. Vol. 21, No. 2. Art. e12937. doi:10.2196/12937.

16. Chandran V.P., Balakrishnan A., Rashid M. et al. Mobile applications in

medical education: a systematic review and meta-analysis // PLOS ONE. 2022. Vol.

17, No. 3. Art. e0265927. doi:10.1371/journal.pone.0265927.

17. Rodriguez-Segura D. EdTech in Developing Countries: A Review of the

Evidence // The World Bank Research Observer. 2022. Vol. 37, No. 2. P. 171-203.

18. Zingg A., Tovar M., Maher N. et al. Clinical Informatics Education to

Advance Learning Health Systems: A Scoping Review // Learning Health Systems.

2025. Vol. 10, No. 1. Art. e70050.

19. Itani A., Thomas P.A., Whelan A. Ethical considerations for teaching with

artificial intelligence // Medical Education Online. 2025.

20. Jalali A., Blease C., Peccoralo L. et al. Twelve Practical Tips for Integrating

AI Into Medical Education // JMIR Medical Education. 2025. Vol. 11. Art. e81297.

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.