O‘SPIRINLARDA KIBERBULLINGNING PROFILAKTIKASI VA PSIXOKORREKSION IMKONIYATLARI
pdf

How to Cite

O‘SPIRINLARDA KIBERBULLINGNING PROFILAKTIKASI VA PSIXOKORREKSION IMKONIYATLARI. (2026). FANLARARO ILMIY TADQIQOTLAR, 4(4), 46-55. https://doi.org/10.68571/g7wfvq78

Abstract

Annotatsiya: Mazkur maqolada o‘spirinlik davrida kiberbullingning yuzaga
kelish omillari, uning shaxs rivojlanishi va psixik salomatligiga ta’siri hamda
profilaktik va psixokorreksion imkoniyatlari ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan.
O‘spirinlik davri shaxsning identifikatsiyasi, ijtimoiy mavqe izlash, mustaqillikka
intilish va emotsional beqarorlik bilan tavsiflanishi sababli kiberbulling ta’siriga
nisbatan yuqori sezuvchanlik davri hisoblanadi. Tadqiqotda kiberbullingning
psixologik zo‘ravonlikning zamonaviy shakli sifatidagi mohiyati, uning
o‘spirinlarda xavotir, depressiv holatlar, ijtimoiy yakkalanish, o‘z-o‘zini
baholashning pasayishi hamda kommunikativ qiyinchiliklarning shakllanishiga
ta’siri ochib berilgan. Shuningdek, kiberbullingning kelib chiqishida oilaviy muhit,
tengdoshlar guruhi, internet madaniyati darajasi va shaxsning individual-psixologik
xususiyatlari muhim determinantlar sifatida ko‘rib chiqilgan. Maqolada
kiberbullingning oldini olishga qaratilgan psixoprofilaktik yondashuvlar, xususan,
raqamli savodxonlikni rivojlantirish, mediaxavfsizlik ko‘nikmalarini shakllantirish,
emotsional intellekt va empatiyani rivojlantirish mexanizmlari yoritilgan. Bundan
tashqari, individual va guruhli psixokorreksiya, kognitiv-xulq-atvor terapiyasi
elementlari, psixologik treninglar hamda ijtimoiy-psixologik qo‘llab-quvvatlash
dasturlarining o‘spirinlar psixologik farovonligini tiklashdagi ahamiyati asoslangan.
Tadqiqot natijalari kiberbullingning salbiy oqibatlarini kamaytirishda oila, ta’lim
muassasasi va psixologik xizmatning o‘zaro hamkorligi muhim omil ekanligini
ko‘rsatadi.

Аннотация: В данной статье рассматриваются психологические
особенности профилактики и психокоррекционной работы по
предупреждению кибербуллинга среди подростков. Подростковый возраст
характеризуется интенсивными личностными преобразованиями,
формированием самосознания, повышенной эмоциональной чувствительностью и потребностью в социальном признании, что делает
подростков особенно уязвимыми к различным формам психологического
насилия в цифровой среде. В исследовании раскрывается сущность
кибербуллинга как одной из наиболее распространённых форм
деструктивного онлайн-взаимодействия, оказывающей негативное влияние на
эмоциональное состояние, самооценку, межличностные отношения и
социальную адаптацию подростков. Особое внимание уделяется
психологическим последствиям кибербуллинга, включая тревожность,
депрессивные состояния, социальную изоляцию, снижение учебной
мотивации и нарушения коммуникативной активности. Проанализированы
основные направления профилактической деятельности, направленные на
развитие цифровой грамотности, эмоционального интеллекта, навыков
безопасного поведения в сети Интернет и конструктивного общения.
Обоснована эффективность индивидуальных и групповых
психокоррекционных программ, психологических тренингов и
консультативной помощи в преодолении негативных последствий
кибербуллинга. Сделан вывод о необходимости комплексного взаимодействия
семьи, образовательных учреждений и психологических служб в
формировании безопасной цифровой среды и обеспечении психологического
благополучия подростков.

Abstract: This article examines the psychological aspects of cyberbullying
prevention and psycho-corrective interventions among adolescents. Adolescence is
characterized by intensive personality development, identity formation, heightened
emotional sensitivity, and an increased need for social recognition, making
adolescents particularly vulnerable to various forms of psychological violence in the
digital environment. The study explores the nature of cyberbullying as one of the
most widespread forms of destructive online interaction that negatively affects
adolescents’ emotional well-being, self-esteem, interpersonal relationships, and
social adaptation. Particular attention is paid to the psychological consequences of
cyberbullying, including anxiety, depressive symptoms, social isolation, reduced
academic motivation, and communication difficulties. The article analyzes the main   directions of preventive work aimed at developing digital literacy, emotional
intelligence, safe online behavior skills, and constructive communication
competencies. The effectiveness of individual and group psycho-corrective
programs, psychological training, and counseling services in overcoming the
negative effects of cyberbullying is substantiated. The study concludes that effective
prevention and intervention require comprehensive cooperation among families,
educational institutions, and psychological support services to ensure a safe digital
environment and promote adolescents’ psychological well-being.

pdf

References

**Copyright and Licensing Terms**

Authors retain the copyright to their published works.

Articles published in FANLARARO ILMIY TADQIQOTLAR are distributed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).

This license permits unrestricted use, distribution, reproduction, and adaptation of the published material in any medium, provided that appropriate credit is given to the original author(s) and source, a link to the license is provided, and any changes made are indicated.

License: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/